Op donderdag 29 maart vindt de tweede LPB Expert Sessie plaats bij gastgemeente Dronten. Centraal staat een thema dat veel wijkprofessionals bezighoudt: criminaliteitspreventie en veiligheid in de wijk. Een relatief nieuw instrument hierbij is de inzet van sociale media. Roy Johannink is senior adviseur bij VDMMP, een adviesbureau dat gespecialiseerd is in de inzet van sociale media in het veiligheidsdomein.
Samen met Marco Leeuwerink van de politie Hollands Midden heb jij onlangs een oproep gedaan aan gemeenten om gebruik te maken van hun 'sociaal kapitaal'. Wat bedoel je daarmee?
“Met sociaal kapitaal bedoel ik de som van alle talenten van je inwoners. Gemeenten laten vaak vele talenten van hun inwoners, bedrijven, maar ook hun eigen ambtenaren, onbenut. Dat is zonde. Een gemeente zou eens verder moeten kijken dan de eigen (project)organisatie.”
Jij stelt dat je met behulp van sociale media zowel een bijdrage kunt leveren aan bezuinigingen als aan een veiliger buurt en tevredener inwoners. Leg eens uit?
“Een gemeente kan sociale media inzetten om de kracht van haar inwoners te gebruiken. Veiligheid is iets wat alle inwoners raakt. Zeker de leefbaarheid en veiligheid van hun eigen buurt of wijk. Uit onderzoek blijkt dat mensen wel willen meewerken. Gebruik maken van die bereidwilligheid is overigens niet gratis: er zijn ambtenaren nodig om deze aanpak te ondersteunen en gemeenten moeten meewerkende inwoners ook erkenning en waardering geven. Dit kan door ze uit te nodigen voor een bijeenkomst met een hapje en een drankje, ze een presentje te geven, maar ook door ze in het zonnetje te zetten met een artikel en foto op de website of in de wijkkrant.”
Welke sociale media lenen zich om de veiligheid in buurten aan te pakken?
“Alle sociale media lenen zich in meer of mindere mate voor het aanpakken van de veiligheid in buurten. Maar het gebruik van sociale media mag geen doel op zich zijn. Het moet bijdragen aan het behalen van doelstellingen om veiligheid te verbeteren. Twitter leent zich goed voor het meehelpen zoeken bij vermissingen. Burgernet kan nog meer dan nu gebruik maken van Twitter. YouTube en Hyves worden inmiddels door diverse politieregio’s ingezet om inbraken en overvallen op te lossen. LinkedIn en fora zijn weer goed om wat dieper met elkaar door te discussiëren over bepaalde veiligheidsthema’s.”
Recent deed je collega Leon Veltman onderzoek naar de effecten van twitterende buurtagenten. Wat waren daarvan de conclusies?
“Wat duidelijk werd is dat volgers door de transparantie van de communicatie het idee krijgen dat er meer overlast en criminaliteit in de wijk is dan ze dachten. Maar het positieve effect is dat de politie met haar tweets laat zien dat ze van de problematiek af weet en haar serieus aanpakt. En het leidt tot een groter veiligheidsbewustzijn en dienovereenkomstig gedrag bij de volgers. Ook voelen burgers zich meer serieus genomen, wat het imago van de politie ten goede komt.”
Welke ambtenaren kunnen door te twitteren een bijdrage leveren aan het verbeteren van de veiligheid in buurten?
“In feite elke ambtenaar. Een ambtenaar openbare orde en veiligheid zou ongevraagd of gevraagd veiligheidstips kunnen geven. Een toezichthouder, bijvoorbeeld een BOA, kan praktische tips over kleine ergernissen en leefbaarheid geven. Als er bijvoorbeeld veel glijpartijen zijn door sneeuw, kun je wijkbewoners vragen om samen de stoep schoon te vegen. Een wijkcoördinator veiligheid en leefbaarheid kan vragen stellen aan burgers over veiligheidsproblemen.”
Wat zijn do’s en dont’s als je als ambtenaar gaat twitteren?
“Een handige richtlijn is deze: ‘doe je iets in het werkelijke leven niet, doe het dan ook niet op internet! Don’t be stupid!’ Wat wel goed is om je te realiseren is dat je lezers ook (potentiële) vrijwilligers zijn. Communiceer niets dat hen van de gemeente kan vervreemden of wat de gemeente kan schaden. Wees transparant in wie je bent en namens welke afdeling je communiceert. Als je toch een fout hebt gemaakt, geef dit dan toe en corrigeer snel. Want ook lokale berichten kunnen vérstrekkende gevolgen hebben. Maar het belangrijkste wat je moet doen is: interactie zoeken. Want daarvoor zijn sociale media bedoeld. Door interactie toon je je geïnteresseerd en betrouwbaar.”
Met welke randvoorwaarden moet je rekening houden als je sociale media wil gaan inzetten voor veiligheid?
“Je hebt technische ondersteuning nodig, want om sociale media effectief te kunnen inzetten moet je de juiste tools gebruiken. Tijdens workshops komen we nu soms nog computers met Internet Explorer 6.0. tegen. Dat kan écht niet. Ander voorbeeld: de site van Twitter. Die is erg basic en heeft weinig mogelijkheden. Met gratis applicaties als Tweetdeck en Hootsuite kun je veel efficiënter en effectiever met Twitter omgaan. Maar organisaties zijn lang niet altijd op de hoogte van het bestaan ervan. Ambtenaren met een functie waarbij ze veelvuldig onderweg of op straat zijn, hebben eigenlijk een smartphone nodig. Twitteren is communiceren op een openbaar platform. Het werken met sociale media betekent voor leidinggevenden dan ook dat ze hun mensen nog meer moeten loslaten. Ze moeten sturen op vertrouwen en hen waar mogelijk faciliteren en stimuleren.”
Stel ik ben een gemeente en ik wil hiermee aan de slag. Hoe pak ik dat dan aan?
“De vragen wie, wat, waar, waarom, op welke wijze en wanneer helpen een gemeente om dit in te vullen. Je kunt daarbij de volgende stappen nemen:
- Zoeken. Zoek de burgers op: op welke (sociale) media en platformen zijn zij actief?
- Analyseren. Analyseer welke onderwerpen leven en kies een veiligheidsprobleem dat heel erg leeft én bij je gemeente past.
- Ontwerpen. Ontwerp samen met burgers een plan rond dit onderwerp: wie doet wat wanneer?
- Faciliteren. Faciliteer en stimuleer burgers bij de uitvoering.
- Belonen: Beloon je burgers én je ambtenaren! Dat hoeft niet materieel. Waardering in de vorm van een schouderklopje of publiciteit kan soms al genoeg zijn.”
Tenslotte: wat kan VDMMP betekenen voor gemeenten die aan de slag willen met sociale media?
“Gemeenten mogen altijd vrijblijvend contact met ons opnemen om te kijken of we ze kunnen adviseren over de mogelijkheden van het gebruik van sociale media en het vormgeven van richtlijnen en beleid voor de organisatie. Daarnaast geven mijn collega’s en ik presentaties, workshops, trainingen en webinars over de toepassing van sociale media binnen het veiligheidsdomein.
Een zeer interessant artikel. In de gemeente Drimmelen ben ik vanuit het Dorpsgericht werken samen met de bewoners(groepen) en samenwerkingspartners actief bezig met de leefbaarheid, veiligheid en sociale betrokkenheid. * Zo hebben we in een aantal dorpen een 'Vliegende Brigade': een groep bewoners die extra alert is in het dorp
* Vertegenwoordigers van bewonersgroepen, gemeente, politie, woningstichting en welzijnswerk interviewen met de methode Dorpssignaal/ Buurtsignaal bewoners over veiligheid, leefbaarheid en sociale betrokkenheid. De resulaten van deze interviews worden met de bewoners uit de dorpen besproken en er worden gezamenlijk prioriteiten gesteld.
# Zowel de wijkagent (Dorspgericht werken) als ik zijn begonnen met twitter. Ik doe dat ongeveer sinds een half jaar, de wijkagent nog maar pas.
Mijn twitterberichten zijn tot nu toe vooral bedoeld om info te geven over bewonersavonden, spreekuren; veiligheidstips, oproep leden Vliegende Brigade.
Zou heel graag sociale media breder in willen zetten.
Geplaatst door: Lilian van de Wiel (06 februari 2012 - 22.16 uur)
Heel herkenbaar. Nog een toevoeging: in de Eindhovense buurten Eckart/ Luytelaer hebben bewoners een maillijn opgezet. Naast het doorgeven van allerlei nieuws wordt deze ook voor veiligheidszaken, signaleringen etc. ingezet. Werkt erg goed en daar moet je vooral geen professional tussen laten komen. Alleen maar goede afspraken met de buurtbrigadier over de wijze waarop hij/ zij de informatie krijgt doorgespeeld en retour de andere kant op. Erg praktisch, geen formats of systemen. Gewoon doen!!
Geplaatst door: René Kerkwijk (23 februari 2012 - 17.29 uur)