Ze bestaan: wijkactiviteiten die de situatie van kwetsbare groepen écht verbeteren. Helaas raken dit soort projecten door de institutionele verkokering bijna nooit goed ingebed en sterven ze onnodig een vroegtijdige dood, zo ontdekte projectleider en onderzoeker Daniël Giltay Veth. ‘Laat succesvolle projecten nou eens voortbestaan, zonder ze in opgeknipte vorm bij de traditionele instituties onder te brengen’, is zijn pleidooi.
In 2009 deed Giltay Veth onderzoek naar het rendement van succesvolle activiteiten uit de Projectencarrousel: projecten voor kwetsbare groepen in achterstandswijken. Hij ontdekte een patroon in deze activiteiten. Zo bleken ze steevast tot stand te komen door mensen die tegen de stroom in durven te zwemmen, zoals een zalm dat doet om eitjes te leggen. Bovendien gingen de vernieuwers altijd uit van de eigen kracht van mensen, in plaats van dat het aanbod van de professionals centraal stond.
Al deze activiteiten hadden effect. Tenminste: totdat ze in de bestaande beleidskokers moesten worden geïntegreerd. ‘Want daar gaat fout’, constateert Giltay Veth, die zijn bevindingen bundelde in de publicatie Het rendement van zalmgedrag.
Dwars door bestaande structuren heen
‘Het succes van al die vernieuwende projecten was juist de integrale aanpak, dwars door de bestaande structuren van alle instituties heen. Maar op het moment dat deze projecten in de bestaande organisatie moeten worden ingebed, krijgt het consequenties voor de activiteiten van de traditionele instanties. En die passen ervoor om in hun eigen vlees te snijden. De praktijk is dan dat succesvolle projecten worden opgeknipt in kleine stukjes. Waarna ze gewoon verdwijnen.’
Minder het wiel uitvinden
In zijn masterclass tijdens de LPB-dagen geeft Giltay Veth zijn visie op hoe lijnorganisaties in de sociale sector moeten omgaan met succesvolle vernieuwingsprojecten. In zijn nieuwe boek, dat naar verwachting begin volgend jaar verschijnt, pleit hij voor een rem op de projectencarrousel: minder projecten die ‘het wiel uitvinden’ als doel hebben.
‘Zorg er nu eerst voor dat projecten die effectief zijn gebleken, kunnen voortbestaan. Ook als dat betekent dat er buiten de bestaande structuren moet worden gewerkt.’
Goed nadenken
In dat licht bezien komen de bezuinigingen van het Rijk volgens Giltay Veth niet eens zo ongelegen. ‘Het is een beetje zuur, maar het dwingt de sector wel tot heel goed nadenken: wat is nu een effectieve aanpak? Ik vind dat er een einde moet komen aan de verkokering van de hulpverlening aan kwetsbare groepen. Dat betekent wel dat de sector heel kritisch op het eigen werk moet durven reflecteren.’
LPB locatiedagen
Daniël Giltay Veth geeft op vrijdag 25 november een masterclass over zijn onderzoek.
Bekijk het programma van de locatiedagen.
Er heeft nog niemand gereageerd op deze blog post.