Maandelijks schrijven de stadsdeelmanagers uit Apeldoorn over het wijkgericht werken in hun gemeente. Deze keer: Goos Zwanikken, stadsdeelmanager dorpen en buitengebied
Taken teruggeven aan de burger
Ik ben niet zo van de grootschalige plannen en het breed uitrollen van beloningssystemen voor bewoners om ze over te halen iets voor de gemeenschap te doen. Zeker niet als wij dat nodig hebben omdat de gemeentelijke portemonnee leeg raakt.
Dat kan geen succes worden als wij veel verwachten én tegelijkertijd het nog niet echt aan de burger overlaten. Je zit het dan als overheid weer te regelen en het moet juist niet vanuit ons komen, maar vanuit de burger. Je kunt dat wel stimuleren, maar het moet vanuit een natuurlijke behoefte ontstaan.
Net als in een dorp?
De Apeldoornse dorpen zijn natuurlijk wel een erg gemakkelijk voorbeeld, want daar is zelfbeheer op natuurlijke wijze ontstaan. Hoe kan dat dan?
Wel, er was ooit behoefte aan een dorpshuis en dus bouwde het dorp dat.
Men had last van zwerfvuil in Uddel en dus ging men dat gewoon zelf inzamelen.
Overlast van een groepje jongeren bij de “kermis” in Loenen? Het daarop volgende jaar werden die jongeren bij de organisatie betrokken.
En zo is er wel meer te benoemen.
Of vraaggericht werken
Ik denk dat de kern van zelfwerkzaamheid zit in de behoefte aan iets.
Als ik houd van een schone omgeving, dan veeg ik mijn stoepje zelf, ook de gemeentestoep. Ik kan er natuurlijk ook over gaan zitten mopperen dat de gemeente niets doet. Het vuurwerkafval ruim ik zelf wel op, ook al is het van mijn uitbundige buren, en blad veeg ik ook wel even weg. Als ik van tuinieren houd, dan is het gemeenteplantsoen voor mij misschien ook wel een uitdaging.
Maar ik heb geen behoefte aan een vergoeding of een “menukaart” zeker niet als daar een heel ambtenarenapparaat mee bezig is: om mij te adviseren, mijn inspanningen te taxeren, uit te rekenen wat dat moet kosten en het geld over te maken.
Het begint bij kleine dingen en het kan misschien uitgroeien naar grotere dingen.
Ik denk dat mensen moeten vragen (kunnen we wel stimuleren) en niet dat wij als overheid moeten aanbieden. “Laat maar horen wat jullie willen als bewoners. Wij zullen dan wat minder zeikerig zijn met de regeltjes en materiaal krijg je van ons” lijkt me een goede houding.
Natuurlijk een lastig verhaal. We zijn immers jaren bezig geweest om de burger verantwoordelijkheid te ontnemen. En nu het ons goed uitkomt, moet dat ineens worden omgedraaid. Dat gaat dus tijd kosten. Dat betekent waarschijnlijk ook dat mondige burgers vooraan staan en het eerst krijgen, maar wat geeft dat? Laat merken dat ze welkom zijn met hun wensen.
Loslaten
En op welk schaalniveau willen we werken? Uitgaan van de individuele burger is heel bewerkelijk. Wellicht zou op dat niveau vooral gewerkt moeten worden met bewustmaking van de eigen verantwoordelijkheid in combinatie met loslaten door de overheid.
Een meer praktische insteek vinden we wellicht bij belangenbehartigingsorganisaties, verenigingen, scholen en bedrijven. Tussen kleinschalig en grootschalig in. Klein genoeg om de band met de burger en vrijwilliger te blijven voelen, groot genoeg voor een efficiënte inzet van middelen en inspanningen. En zoals ik in het begin aangaf, zijn het niet onze behoeften die bevredigd moeten worden, maar de behoeften van de participanten.
Toch een voorbeeld: het bedrijfsleven wil graag iets doen in de openbare ruimte als er maar een klein bordje met de naam van het bedrijf bij mag staan. Omdat wij als gemeente dat kleine bordje niet willen, zijn we genoodzaakt om al die rotondes en parkjes en plantsoenen zelf in te richten en te onderhouden.
Loslaten dus.
Wat wordt de nieuwe Standplaats?
De Standplaats gaat verhuizen. Na een jaar wijkbelevenissen uit Apeldoorn, wordt het tijd voor een nieuwe gemeente om (ongeveer maandelijks) te berichten over het wijkgericht werken. Is dat iets voor jou en je collega's? Laat het weten aan de webredactie van het LPB.
Er heeft nog niemand gereageerd op deze blog post.