'Veel leefbaarheidsproblemen veroorzaakt door beperkt aantal mensen'

> Zicht op de diepere oorzaken van leefbaarheidsproblemen in Nijmegen

In 2009 is de overlast van jeugd en burenruzies in Nijmegen met een kwart naar beneden gebracht. Mede te danken aan de inzet van het ‘draaiboek Mooi Weer’, ontwikkeld door de afdeling wijkmanagement. Eric van Ewijk, wijkmanager, vertelt enthousiast over de goede samenwerking tussen beleidsmakers en frontlinie in het Nijmeegse. Problemen in de wijk worden vroeg gesignaleerd en er zijn daadkrachtige interventies mogelijk.

Turbulente start

Eric van Ewijk is sinds 2003 wijkmanager bij de gemeente Nijmegen. Een turbulent moment om te starten met zijn functie. ‘De LPF-onrust had zijn hoogtepunt bereikt en de kloof tussen burger en overheid tekende zich scherper af dan ooit tevoren.

Nijmegen had een links stadsbestuur, dat zich tot taak rekende om die kloof te overbruggen. Er kwamen dus wijkbezoeken, wijkbeheerders, wijkaanpakplannen, wijkwethouders, wijkmanagers. Het was allemaal ‘wijk’ wat de klok sloeg.

Het opruimen van de rotzooi stond centraal: in de jaren ’90 was flink geïnvesteerd in de vernieuwing van de binnenstad. Voor het onderhoud van de andere Nijmeegse wijken was onvoldoende geld. En dat hadden burgers gemerkt.’ 

Diepere oorzaken van leefbaarheidsproblemen

De eerste jaren zochten wijkmanagers en wijkbeheerders oplossingen voor leefbaarheidsproblemen vooral in de openbare ruimte. Aanpak van achterstallig onderhoud, meer groen in de wijk, betere afvalsystemen en een snelle afhandeling van overlastklachten stonden centraal.

Maar gaandeweg kreeg het team zicht op de diepere oorzaken. Van Ewijk: ‘Veel leefbaarheidsproblemen werden veroorzaakt door een beperkt aantal mensen, uit overlast- en probleemhuishoudens. Soms domineerden enkele families de hele wijk met hun gedrag. We voerden sociale scans uit om zicht te krijgen op die gezinnen, die gebaat zouden zijn bij extra aandacht en begeleiding.’

Snelle interventiemacht

Er werden bij de afdeling wijkmanagement zogenaamde wijkteams opgericht, met een multidisciplinaire samenstelling. ‘Ik maak als wijkmanager geen deel uit van zo’n team en houd me ook niet bezig met casuïstiek. Maar ik lever wel informatie en denk mee met de aansturende wijkteamregisseur. Die is verantwoordelijk voor het professionele netwerk rond de overlast- en probleemhuishoudens.

Het gaat om een aantal specifieke gebieden in Nijmegen. De wijkteam¬regisseur beschikt over een snelle doorzettingsmacht, voor de zware probleemsituaties die gezinnen zelf niet meer kunnen oplossen.’

Draaiboek Mooi Weer

Naast enkele probleemhuishoudens, hebben de wijkmanagers ook met jeugdgroepen te maken die de leefbaarheid onder druk zetten. ‘Vorig jaar piekte de al langer durende overlast van probleemjongeren. In een aantal wijken hebben we toen werkenderwijs een model ontwikkeld: het draaiboek ‘Mooi weer’.

Het model draait om het effectief inzetten van instrumenten op verschillende niveaus, van verschillende zwaarte. Er staat in wie wanneer, waarvoor verantwoordelijk is. Het heeft gewerkt: de overlast van jeugd, maar ook burenoverlast, is in 2009 met een kwart teruggebracht.'

"Eigenlijk zouden we dit soort ervaringskennis meer met andere gemeenten kunnen delen. Het zou mooi zijn als anderen het ook zouden gebruiken."

Nieuwe groepen bewoners in de wijk

Welke ontwikkelingen ziet Van Ewijk komende jaren belangrijker worden? ‘Ik verwacht dat we steeds meer vragen krijgen met de komst van nieuwe groepen naar de wijken. En dat bedoel ik in het licht van de vermaatschappelijking van de zorg.

Mensen met een beperking, psychiatrische handicap of verslavingsprobleem verblijven niet in een instelling, maar wonen zelfstandig met begeleiding op afstand. Dat roept soms spanningen op, bij deze cliënten maar ook bij gevestigde bewoners.

De Wmo begint nu echt te drukken. Zorginstellingen zoeken ons steeds meer op. Ze willen hun cliënten graag in de wijk huisvesten. De wijkmanagers adviseren dan over de mogelijkheden, binnen de bestaande bewonersinfrastructuur. Vinden wij dit voor de cliënten een geschikte omgeving? Wat is er voor nodig om deze mensen te laten integreren?

Het is een nieuwe taak die op ons afkomt. Gelukkig hebben we korte lijnen met de collega’s van de programma’s Welzijn en Zorg & Inkomen, die onder de directie Inwoners vallen.’

Lange arm van sociale beleidsmakers

De wijkmanagers in Nijmegen, zo vertelt Van Ewijk, zijn eigenlijk de lange arm van de sociaal beleidsmakers. ‘Met de welzijnsorganisaties maken we afspraken over hun concrete inzet en capaciteitsplanning in een wijk. Zo bepalen we mede de uitvoeringsstrategie van het sociaal werk en weten we waar de subsidie aan besteed wordt.’

De lokale bezuinigingen hebben uiteraard ook in Nijmegen hun impact. Van Ewijk: ‘Het gaat om grote kortingen. De welzijnsorganisaties hebben met een korting van een miljoen te maken. In overleg met die organisaties en onze collega’s zijn we nu aan het focussen. We kunnen niet op alle terreinen meer investeren. Weg met doublures. Wat zijn de échte probleemgebieden?’

Reacties

Plaats reactie