Vier functies van de wijkprofessional

> De vakman (m/v) die het verschil maakt

We kennen hem, de beroepskracht in de wijk die het verschil maakt. Het is een ankerpunt waarvan bewoners zeggen: die is van ons en daar heb je wat aan.

Cyriel Thomas van Stade Advies sprak een aantal professionals in Utrecht en bevroeg hen over het vak. Eind november sluit hij zijn interviewreeks af met een rondetafelgesprek onder leiding van Jos van der Lans.

Op de LPB-website besteden we aandacht aan zijn vraaggesprekken. Vandaag de inleiding: de vier functies van de wijkprofessional.

Mensen met een gezicht

Wijkprofessional worden ze nooit genoemd. Het zijn mensen met een gezicht en een functie. Het zijn Jorden de jongerenwerker, Anneke de opbouwwerker, Jamal de huismeester, Klaas van de plantsoenendienst en wijkagent Moniek. Iedereen kan feilloos benoemen wanneer zo iemand een verschil maakt in een buurt. ‘Daar heb je wat aan,’ zeggen bewoners dan.

Oud-minister Pieter Winsemius maakte ooit de vergelijking met het balanceren van een hockeystick: ‘De hockeystick is de samenleving, de buurt. Die vaardigheid om informatie rechtstreeks om te zetten in handelen, de hockeystick hoog te houden, daar zit het in. Als goede huismeester moet je permanent corrigeren, direct contact hebben met de onderhoudsdienst. Gaat dat niet goed, dan valt de stick. En valt de stick vier keer, dan haken bewoners af.’

Duurzame relaties, duurzame oplossingen

Goed vakmanschap is belangrijk. Maar er is meer: Gemeente Utrecht legde onlangs in een notitie ‘Vernieuwend Welzijn’ vast wat de welzijnswerker van de toekomst nog meer kan bete-kenen voor de wijk. In ‘Vernieuwend Welzijn’ wordt gesproken over de makelaarsfunctie van het welzijnswerk. De welzijnswer-ker in de buurt moet een sociaal makelaar in de wijk worden, met drie functies:

• signaleren
• band opbouwen voor lange termijn
• vertrouwen creëren

Deze functies zijn, met accentverschillen, zeker ook te vertalen naar andere professionals met een wijkfunctie. Zoals medewerkers bij een woningcorporaties, de politie en de gemeente.

Signaleren

De eerste functie is heel fundamenteel. Het gaat om signaleren: de onmisbare ogen en oren in de buurt. Vaak wordt over het hoofd gezien hoe belangrijk deze functie is. Voor goed signaleren moet de professional aanwezig zijn. Het gaat dan niet om af en toe een bezoek, maar écht aanwezig zijn. Bewoners zien dit belang wel, maar ruimte hiervoor sneuvelde in het verleden maar al te vaak door bezuinigingen of reorganisaties. Het is goed dat hiervoor nu wel erkenning is.

Langetermijnrelaties

Bij het tweede aspect gaat om een band opbouwen voor langere tijd. In en met de wijk. Bewoners moeten de professional leren kennen. Alleen met duurzame relaties kan je ook duurzame oplossingen bewerkstellingen.

Vertrouwen creëren

Voor het opbouwen van een duurzame band met bewoners is een zorgvuldig proces heel belangrijk. Zo wordt vertrouwen gecreëerd. Vertrouwen is een diepte-investering in de toekomst. Zie hier het derde, niet te verwaarlozen aspect van de wijkprofessional.

Vierde functie: de hockeystick

De drie functies zijn op zich niet nieuw, wat ontbreekt is een vierde functie die Winsemius zo treffend verwoordt: hij moet de hockeystick hoog houden. Stokkom en Toenders hebben het over de focus op urgente problemen, die bewoners aangeven en die in het buurtnetwerk daadkrachtig worden aangepakt. Met als gevolg een duurzaam resultaat, zichtbaar voor iedereen.

Samenwerken

Het gaat om meer dan eenmalig simpel reparen of opruimen. Het is noodzakelijk dat wijkprofessionals elkaar vanuit hun eigen perspectief scherp houden. En dat ze niet alleen gaan voor de makkelijke weg; het ingesleten belang van de politie, de cor-poraties, gemeente of welzijnsorganisatie.

Opwaardering

De wijkprofessional als sociaal makelaar vereist een opwaardering van het werken in de wijk. Het is een uitdaging voor or-ganisaties om dit werk weer centraal te stellen, in status en waardering, en ook nog de randvoorwaarden te verbeteren. Alleen zo behoud de je goede mensen voor de wijk.

Cyriel sprak met een aantal wijkprofessionals uit Utrecht. In de aanloop naar het LPB Congres in november – thema: ‘Op eigen kracht’ - vind je een weergave van de gesprekken op deze website.

Bronnen bij dit artikel: (1) De Goed Huismeester, een uitgave van Stadgenoot, de Key en Aramis (2009) (2) Vernieuwend Welzijn in Utrecht, een uitgave van de gemeente Utrecht (2010) (3) De sociale cohesie voorbij, actieve burgers in achterstandwijken, Bas van Stokkom en Nelleke Toenders (2009)

Reacties

Plaats reactie